SON DAKİKA

GENEL TÜMÖR / KANSER BİLGİSİ

ibrahim hoca

Prof. Dr. İbrahim ÖZTEK
Patoloji ve Sitoloji Uzmanı
Amerikan Anjioloji Koleji Bilimsel Konsey Üyesi (FACA-1993)

Hücre çoğalması, belirli bir doku veya organ oluşturmaya yöneliktir. Hücreler belli bir olgunluk sürecini tamamladıktan ve fonksiyonunu kavuştuktan sonra çoğalma durur. Komşu dokular, organlar ve hücreler arasında bir ahenk oluşur. Bu ahenk içinde organizma, mükemmel bir çalışma içine girer.
Tümör veya neoplazm, yani yeni oluşum, bu düzenin dışında kalan bir oluşumdur. Mitoz, hücre çoğalması hızlanmıştır. Hücreler ihtiyaç dışında çoğalır. Çoğalma sırasında belli bir biçim veya olgunluk söz konusu değildir. Hücrelerin birbiri ile işbirliği de yoktur. Oluşturduğu dokunun, işlev ve biçim olarak benzediği bir yapı da mevcut değildir.
Tümör organizmadaki hücrelerden herhangi birinin otonomi kazanarak çoğalmasıdır. Çoğalmaya neden olan faktörler ortadan kalksa bile bu çoğalma sürecektir. Bunun organizmaya da hiçbir faydası yoktur.
Tümör; iyi ve kötü huylu olarak ikiye ayrılır. İyi huylular daha sınırlıdır. Beslenmelerini bulundukları organların damarlarından sağlarlar.
Tümör, şişlik demektir. Kanser ise kötü huylu tümör anlamına gelir. Bu kelime Latince olup, yengeç demektir.
ADLANDIRMA
Tümörler, çıktıkları hücre tipi veya dokuya göre adlandırılırlar.
GUDDE epitelinden çıkan selim tümörlere ADENOM,
“kötü huylulara ADENOKANSER”
ÇOK KATLI YASSI EPİTELDEN çıkan selim tümörlere PAPİLLOM,
“kötü huylulara YASSI EPİTEL HÜCRELİ KANSER”
KİSTİK yapıda olup, GUDDE/BEZ oluşturmuş iyi huylulara KİSTADENOM,
“kötü huylulara KİSTADENOKANSER” ismi verilir.
Günümüzün en önemli hastalıklarından biri kanserdir. Hastaları yıllarca etkisi altında tutan, çevresine hüzün ve elem veren, maddi ve manevi yıkıma neden olan, aile ve ülke ekonomisini ilgilendiren, ölümü de yürekler acısı sahneler oluşturan bir sağlık sorunudur.

ADLANDIRMA
Tümörler, çıktıkları hücre tipi veya dokuya göre adlandırılırlar.
GUDDE epitelinden çıkan selim tümörlere ADENOM,
“kötü huylulara ADENOKANSER”
ÇOK KATLI YASSI EPİTELDEN çıkan selim tümörlere PAPİLLOM,
“kötü huylulara YASSI EPİTEL HÜCRELİ KANSER”
KİSTİK yapıda olup, GUDDE/BEZ oluşturmuş iyi huylulara KİSTADENOM,
“kötü huylulara KİSTADENOKANSER” ismi verilir.
Günümüzün en önemli hastalıklarından biri kanserdir. Hastaları yıllarca etkisi altında tutan, çevresine hüzün ve elem veren, maddi ve manevi yıkıma neden olan, aile ve ülke ekonomisini ilgilendiren, ölümü de yürekler acısı sahneler oluşturan bir sağlık sorunudur.

TÜMÖRLERİN GENEL SINIFLAMASI
1. Davranışlarına göre
2. Bulunduğu yere (lokalizasyonuna) göre
3. Hücrelerin embriyolojik ya da postnatal kaynaklı oluşumuna göre
(Doğumdan önce ve sonraki tipte hücrelerden gelişmiş olmasına göre)
4. Fonksiyonlarına göre
5. Etiyolojilerine (oluşum faktörlerine) göre
6. İçerdikleri hücre türlerinin miktarına göre
7. Hücrenin genetik özelliklerine göre veya çıktığı germ (ilkel dokulara) yapraklarına göre

İYİ HUYLU (SELİM / BENİĞN) TÜMÖRLER
1. Yavaş büyür, geç farkedilir.
2. Kafa içinde olursa, erken bulgu verir.
3. Hormon sistemine ait ise, fonksiyonları bozar.
4. Genellikle iyi sınırlı ve kapsüllüdür.
5. Genişleyerek büyür, çevreye baskı yapar.
6. Büyümeleri bir süre sonra durabilir.
7. Kan gitmemesi nedeni ile çürüme aşırı sertleşme veya kireçleşme görülebilir.
8. Başka bölgeye atlamaz.
9. Çıktıkları dokuyu taklit ederler, ona benzerler.
10. Cerrahi olarak çıkarıldıktan sonra tekrarlamazlar.
KÖTÜ HUYLU (HABİS / MALİĞN) TÜMÖRLER
1. Hızlı büyürler ve kısa zamanda büyük kitleler oluştururlar.
2. Kapsülsüz olup, çevreye kolay yayılırlar.
3. Hücreleri süratle arttığı gibi, sık kanama, çürüme ve kistleşme görülür.
4. Komşu doku aralarına girer ve oralarda yayılır.
5. Kan ve lenf damarlarına girerek, uzak organlara yayılır.
6. Çıkarıldıktan sonra tekrarlayabilir.
7. Tedavi edilmezse, kısa zamanda öldürücü olur.

DIŞ GÖRÜNÜŞLERİ İLE TÜMÖRÜN ŞEKLİ
Yüzeylerde;
1. Mantar (karnabahar) (polippöz) şeklinde
2. Yara gibi yaygın kabarık (vejetan) şekilde
3. Yumru (nodüler) şeklinde
4. Çukur ülser yarası (ülseröz) şeklinde
5. Yaygın alanlar (infiltran) şeklinde
6. Karma görünümde
Organ ve dokularda;
1. Yumru (nodüler) şeklinde: Tek veya çok, kapsüllü veya kapsülsüz
2. Kitlesel yaygın şekilde
3. Kitlesiz yaygın şekilde
TÜMÖRLERİN (ETİYOLOJİSİ) OLUŞ NEDENLERİ
Kanser (kanserojen) veya tümör yapan (tümörijen) etkenler, organizmanın dışından
(eksojen) veya organizmanın içinden (endojen) kaynaklanabilir.
Eksojen:
1. Kimyasal etkenler
2. Fiziksel etkenler
3. Canlı etkenler
TÜMÖR ETKENLERİNİN GİRİŞ YOLLARI
1. Sigara dumanı
2. Çevredeki polisiklik aromatik hidrokarbonlar, nitrozaminler ve bunların ön maddeleri
3. Kimya sanayiinde kullanılan vinil klorid gibi maddeler
4. İlaçlar; dietilstilbestrol, griseofulvin
5. Bulaşmış yiyecekler, aflatoksin, nitritler, nitrozaminler
Endojen:
1. Hormonal etkenler
2. Genetik faktörler

Her yıl Türkiye’de sigaranın yol açtığı kalp damar hastalıkları ve akciğer kanserinden 150.000 kişi ölüyor.
Kanser yapan maddeleri kendimiz üretiyoruz ve dünyamızı kendi elimizle yok ediyoruz.
KİMYASAL KARSİNOJENLER
A) Aromatik maddeler
B) Alifatik maddeler
C) İnorganik maddeler
ETKİ ŞEKLİ
A) Hücrenin DNA’ sını değiştirir, mutasyona uğratır.
B) Kanser yapan sessiz virüsleri harekete geçirir.
C) Sessiz virüste mutasyon yapar.
FİZİKSEL ETKİLER
1. Röntgen ışınları
2. Güneş ve ultroviyole ışınları
3. İyonizasyon yapan radyasyon
4. Atom bombası
5. Isı
6. Mekanik etkiler
7. Yabancı cisimler
ENDOJEN NEDENLER
1. Hormonal etki (östrojen, meme, uterus, prostat, tiroid, hipofiz)
2. Gebelik
3. Heredite, kalıtım, soydan geçme
4. Herediter immün/bağışıklık yetmezlik
EPİDEMİYOLOJİ (SIKLIK)
Tümörün değişik bölgelerde, değişik toplumlarda, değişik yaş ve cinste görülme oranı
1. Coğrafi özellikler
2. Hava kirliliği
3. Alışkanlık ve sosyal koşullar
4. Heredite ve genetik faktörler
5. Etnik özellikler
7. Cins
8. Beslenme
9. Meslek

GELECEK SAYIDA; TÜM ORGANLARDA KANSER, BELİRTİLERİ VE KORUNMA YOLLARI ANLATILACAKTIR.
SEVGİ VE SAYGILARIMIZLA

Yorumlar

Yorum

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*